Fyrispurn til innanríkisráðherra um meðalaldur fiskiskipa.
Frá Guðlaugi Þór Þórðarsyni.
Hver hefur meðalaldur skráningarskyldra íslenskra fiskiskipa verið síðustu 15 ár, sundurliðað eftir árum og gjaldflokkum skv. 1. mgr. 28. gr. laga um eftirlit með skipum?
Þetta er mjög harkaleg fyrirsögn en staðreyndin er að það skiptir máli hvernig vegir eru hannaðir.
Við getum komið í veg fyrir slys með því að hafa vegi vel hannaða.
Við getum komið í veg fyrir slys með því að forgangsraða í þágu umferðaröryggis.
Það sem meira er við eigum góðar upplýsingar um hvaða vegir eru hættulegir og hverjir eru öruggir.
Það er búið að taka út alla helstu vegi á Íslandi, nánar tiltekið um 4000 vegi. Þeir hafa verið flokkaðir eftir áhættu og við eigum líka upplýsingar um slys á vegum.
Hér koma 10 áhættumestu vegakaflar á Íslandi á árunum 2001-2008
Hér koma 10 slysamestu vegakaflarnir 2001-2008
Þjóðarsátt um fækkun slysa!
Kjördæmanúningur í samgöngumálum er engum til gagns. Það skiptir engu máli á hvaða vegi, eða í hvaða kjördæmi slys verða. Það skiptir engu máli hvar sá sem verður fyrir slysi á lögheimili. Það er alltaf jafn alvarlegt!
Tökum höndum saman og forgangsröðum í þágu fólksins. Setjum umferðaröryggismál í öndvegi og vinnum eftir því.
Það er stefna sem allir hagnast á.
Vinnubrögð stjórnvalda vegna Byrs og Sparisjóðsins í Keflavík hafa verið að koma betur í ljós. Það hefur ekki gerst að sjálfu sér eða vegna vilja þessarar ríkisstjórnar að upplýsa almenning um gang mála. Það hefur gerst vegna þess að gengið hefur verið eftir upplýsingum, og þrátt fyrir að reynt hefur verið að takmarka aðgang þeim þá geta allir séð að lög um eiginfjárhlutfall hafa verið brotin. Það er þvert á yfirlýsingar forstjóra FME en staðreyndirnar tala sínu máli.
Forsaga
Bæði Byr sparisjóður og Sparisjóðurinn í Keflavík voru með jákvætt eigið fé skv. ársreikningum ársins 2008, sem gefnir voru út vorið 2009 (16.000 milljónir hjá Byr og 5400 milljónir hjá SPK). Þrátt fyrir jákvætt eigið fé þá fóru félögin undir 8% lágmarks eiginfjárhlutfall skv. lögum og fengu undanþágu til að starfa hjá FME. Eftir það virðast eignir hafa rýrnað verulega og í apríl 2010 (eftir að hafa verið á undanþágu hjá FME í um ár) voru stofnuð ný félög, Byr hf. og SpKef sparisjóður. Þessi nýju félög uppfylltu aldrei lágmarkskröfur laga um eigið fé.
Byr hf.
Samkvæmt lögum skal lágmarks eiginfjárhlutfall fjármálafyrirtækja vera 8% (þ.e. eiginfjárgrunnur skal vera að lágmarki 8% af áhættugrunni skv. 84. gr. laga nr. 161/2002). Byr hf. var stofnaður af fjármálaráðuneytinu í apríl 2010, en eignir og innlán gamla Byrs flutt til hans af FME. Lengi var fjárhagsupplýsingum um Byr hf. haldið leyndum en komu þó fram í sumarlok 2011.
Stofnefnahagsreikningur Byr frá apríl 2010 var birtur í lok ágúst 2011 (með ársreikningi ársins 2010). Af honum má sjá að eigið fé í upphafi var 900 milljóna króna framlag ríkisins en efnahagsreikningur félagsins var um 144.000 milljónir. Þrátt fyrir að eiginfjárhlutfall sé ekki reiknað beint af þessum tölum heldur áhættugrunni, er ljóst að það var undir 1% í upphafi. Samkvæmt ársreikningnum var eiginfjárhlutfall 5% í lok 2010, en þá er reiknað með hlutafjárloforði þrotabús gamla Byr, sem var ekki greitt fyrr en sumarið 2011. Ef litið er á árshlutareikning Byr fyrir mitt ár 2011 þá var eiginfjárhlutfall 4,1%. Þannig er augljóst að Byr uppfyllti frá stofnun aldrei kröfur laga um 8% lágmarks eiginfjárhlutfall.
SpKef sparisjóður
SpKef sparisjóður var stofnaður af fjármálaráðuneytinu í apríl 2010, en eignir og innlán gamla SPK fluttar til hans af FME. Stofnefnahagsreikningur félagsins hefur ekki verið birtur né ársreikningur fyrir 2010. Þetta gengur gegn eigendastefnu ríkisins um eignarhald á fjármálafyrirtækjum.
Af gögnum sem hafa verið lögð fram í efnahags- og viðskiptanefnd verður ekki séð að neitt eiginfjárframlag hafi verið lagt inn í SpKef. Samkvæmt skýrslu ríkisendurskoðunar fyrir árið 2010 segir að lagt hafi verið fram 900 milljónir í félagið. Sú upphæð er langt undir lögbundnu 8% lágmarki. Ég skora á FME og fjármálaráðuneytið að leggja fram stofnefnahagsreikning SpKef og ársreikning ársins 2010.
Af hverju fengu gamli Byr og Sparisjóðurinn í Keflavík að starfa í tæpt ár?
Samkvæmt 9. gr. laga um fjármálafyrirtækja ber FME að afturkalla starfsleyfi ef lágmarks kröfur um eigið fé eru ekki uppfylltar og fjármálafyrirtæki geta ekki bætt úr því. Samkvæmt 86. gr. laga um fjármálafyrirtæki getur FME veitt fyrirtækjum 6 mánaða frest til að auka eigið fé sitt. Slíkur frestur byggir á því mati FME að líkur standi til að bæta megi eiginfjárstöðuna. Hægt er að framlengja þennan frest um 6 mánuði „séu til þess ríkar ástæður“. FME hefur aldrei svarað því hvaða forsendur, útreikningar og „ríku ástæður“ mæltu með því að (gamli) Byr og (gamli) SPK fengu að starfa á undanþágu umfram 6 mánuði. Ljóst er að mat FME var rangt, bæði (gamli) Byr og (gamli) SPK fóru á hausinn og ný fyrirtæki voru stofnuð í apríl 2010 um ári eftir að þeim var veitt undanþága til að starfa. Það var einnig rangt mat að stofna ný fyrirtæki um rekstur þessara félaga – hver tók þá ákvörðun?
Tjón kröfuhafa, samkeppnisaðila og ríkisins – Hver axlar ábyrgð?
Þannig er ljóst að Byr hf. og SpKef (nýju) uppfylltu aldrei kröfur laga um lágmarks eiginfjárhlutfall þrátt fyrir að þau væru stofnuð af fjármálaráðuneytinu. Samt starfaði fyrra félagið í 19 mánuði og það síðara í 11 mánuði, þrátt fyrir að FME vissi stöðuna. Áður hafði FME leyft gamla Byr og Sparisjóði Keflavíkur að starfa í um ár án þess að uppfylla lágmarks eiginfjárhlutfall. Samtals gera þetta 30 mánuði hjá (gamla/nýja) Byr og 23 mánuði hjá (gamla/nýja) Sparisjóði Keflavíkur án þess að uppfylla reglur. Á meðan rýrnuðu eignir verulega, bæði vegna stjórnunar þeirra og rekstrarkostnaðar. Þessu til viðbótar skaðaðist samkeppni því félögin voru í fullri samkeppni við önnur fyrirtæki sem þurftu að uppfylla kröfur um laga. Að síðustu er ljóst að innlán í Sparisjóði Keflavíkur jukust um 7 milljarða á milli ársloka 2008 og 2010 á ábyrgð ríkisins. Þannig er ljóst að allir hafa tapað á ákvörðunum fjármálaráðuneytisins og FME vegna þessara fyrirtækja. Ætlar einhver að axla ábyrgð?
Í dag sendum við þingmenn Sjálfstæðisflokksins í efnahags- og viðskiptanefnd þetta bréf.
Hr. Helgi Hjörvar
Við undirritaðir förum fram á að Hróbjartur Jónatansson hæstaréttarlögmaður komi fyrir fund nefndarinnar. Tilefnið er grein hans í Viðskiptablaðinu um Auðlegðarskatt. Hróbjartur hefur skoðað framkvæmd eignaskatta í öðrum löndum og í grein hans eru færðu rök fyrir því að framkvæmd íslenska eignarskattsins (auðlegðarskattsins) standist ekki stjórnarskrá.
Með kveðju
Guðlaugur Þór Þórðarson sími 8630815
Tryggvi Þór Herbertsson
Meðfylgjandi eru nokkrir punktar úr grein Hróbjarts og greinin í heild sinni.
Það er viðurkennd grundvallarregla í lýðræðisþjóðfélagi sem byggir á stjórnarskrárbundnum mannréttindum að löggjafar- og framkvæmdavaldi ríkisins eru sett ákveðin mörk og skilyrði um löglega beitingu opinbers valds. Af henni leiðir að skattlagningarvald ríkisins, líkt og annað opinbert vald, afmarkast af samspili þeirra réttinda sem ríkið hefur til að stjórna með valdi annars vegar og þeirra réttinda sem þegnarnir hafa til þess að ráðstafa sér og sínum eignum hins vegar.
Auðlegðarskattur á Íslandi er frábrugðinn þeirri skattlagningu sem að framan er lýst, á þann hátt að hann grundvallast ekki á eignaaukningu sem skattþegninn fær í einu eða öðru formi, eða fyrir þjónustu eða notkun eignar, heldur miðast hann við eignirnar sem slíkar án tillits til arðs eða tekna. Þannig felur auðlegðarskatturinn í sér í raun eignaupptöku ríkisins í tilteknum mæli á hverju ári. Í núverandi löggjöf er ríkinu gert kleift að taka til sín eignir fólks umfram lögbundið fríeignamark á tilteknum árafjölda. Er því eðlilegt að íhuga hvort skattheimta af þessu tagi samrýmist stjórnarskrárbundinni eignavernd og jafnrétti.
Eignaskattar tilheyra fortíðinni víðast hvar í Evrópu. Árið 1994 lýsti þýski stjórnlagadómstóllinn eignaskatt ólögmætan þar sem skattheimtan tók ekki tillit til tekna viðkomandi skattþegns og því fælist í skattinum ólögmæt eignaupptaka. Í framhaldinu var skatturinn aflagður þar í landi
Þar sem skatturinn er enn við lýði er hann jafnan tengdur tekjum viðkomandi, þ.e.a.s. eignaskatturinn takmarkast að hámarki við tiltekinn hundraðshluta launa viðkomandi.
Auðlegðarskatturinn á Íslandi tekur hins vegar ekkert tillit til tekna skattþegans og er því af sama toga og t.d. eignaskattar sem kommúnistar settu á víða í Austur-Evrópu, eftirstríðsáranna. Þá var aðferðin sú að hækka eignaskatta og hirða svo eignirnar af fólki þegar skattar fóru í vanskil.
Spyrja má hvort einhver munur sé þá á íslenskum sósíalisma árið 2011 og austur-evrópskum sósíalisma eftirstríðsáranna?
Í vikunni samþykkti ríkisstjórnarmeirihlutinn heimild til handa fjármálaráðherra til að greiða kostnað vegna sölu Byrs og Spkef. Þingmenn hafa ekki fengið umbeðnar upplýsingar um verklag og vinnubrögð fjármálaráðherra í tengslum við þessar tvær fjármálastofnanir þrátt fyrir margendurteknar fyrirspurnir. Hámarki náði leyndarhyggjan þegar að fjáraukalög voru samþykkt með hraði án þess að þingmenn fengu að kynna sér þá samninga sem lágu til grundvallar heimild fjármálaráðherra. Heimildin er opin og eru allar líkur á að skuldbindingar muni skipta milljörðum, jafnvel tugmilljörðum.
Þrátt fyrir leyndina er ljóst að fjármálaráðherra hefur brotið lög. Nánar tiltekið lög um fjármálafyrirtæki og lög um Bankasýslu ríkisins:
Byr og Spkef uppfylltu ekki lögbundnar eiginfjárkröfur
Samkvæmt 84. grein laga um fjármálafyrirtæki er slíkum fyrirtækjum ekki heimilt að starfa nema eiginfjárhlutfallið nái að lágmarki 8%. Undantekningin er að með leyfi FME, skv. 86. gr. laganna, getur fyrirtæki fengið við ákveðnar aðstæður undanþágu í sex mánuði og við sérstakar aðstæður allt að 12 mánuði samtals. Upplýst hefur verið að nýi/gamli Byr hefur því ekki uppfyllt lögbundnar eiginfjárkröfur í 28 mánuði í fullri samkeppni við önnur fyrirtæki sem hafa jafnvel þurft að uppfylla tvisvar sinnum hærri eiginfjárhlutföll en lög krefja
Ekki farið eftir lögum um Bankasýslu ríkisins
Þann 20. ágúst 2009 tóku gildi lög um Bankasýslu ríkisins. Í lögunum segir að Bankasýslan eigi að fara ,,með eignarhluti ríkisins í fjármálafyrirtækjum í samræmi við lög, góða stjórnsýslu- og viðskiptahætti og eigendastefnu ríkisins á hverjum tíma, og leggur þeim til fé fyrir hönd ríkisins á grundvelli heimildar í fjárlögum”.
Það hefur gengið eftir nema í tilviki Byrs og Spkef. Þar hefur fjármálaráðherra einhverra hluta vegna sjálfur farið með eignarhlut ríkisins.
Fjármálaráðherra leppaði fyrir kröfuhafa
Fjármálaráðuneytið og slitastjórn Byrs sparisjóðs gerðu með sér samkomulag þann 14. október 2010 um eignarhald á Byr hf. Samkvæmt því var kröfum slitastjórnar í Byr, vegna yfirfærslu eignasafna, breytt í hlutafé og var hlutafé 17,2 milljarðar króna. Fjármálaráðuneytið fór með 5,2 prósenta hlut en 94,8 prósenta hlutur varð eign Byrs sparisjóðs en í vörslu og umsjón fjármálaráðuneytisins, í samstarfi við slitastjórn Byrs sparisjóðs. Hafa átti þann hátt á þar til slitastjórnin kallaði eftir hlutnum, en miðað var við að það gerðist innan tveggja ára.
Það er mjög athyglisvert í ljósi þess að í júní 2010 var samþykkt frumvarp sem bannaði kröfuhöfum að eignast banka! Jafnframt staðfesti FME á fundi viðskiptanefndar að slitastjórn væri ekki heimilt að eignast bankann en það stöðvaði ekki ráðherrann í því að gera þetta samkomulag.
Hér eru ekki talin upp önnur atriði sem orka tvímælis og af nógu er að taka. Enginn getur haldið því fram að verklag ráðherrans hafi gefist vel. Þvert á móti hefur mjög lítið af fyrirætlunum ráðherrans gengið eftir og fóru t.d. nýstofnaðir bankar á grunni þeirra gömlu á höfuðið 10 mánuðum eftir stofnun. Þrátt fyrir yfirlýsingar um annað er ljóst að ríki og ríkisfyrirtæki munu bera gríðarlegan kostnað af ,,kaupum” á fyrirtækjunum. Síðan má ekki gleyma því að samkvæmt Viðskiptablaðinu 8. september 2011 hafa eignir Byrs rýrnað um 113 milljarða síðustu tvö ár í umsjón ríkisins.
Stærsta spurningin er samt sem áður þessi: Af hverju í ósköpunum þarf fjármálaráðherra ekki að fara eftir lögum?
Ég og Helgi Hjörvar ræddum vogunarsjóðina, skuldir heimilana, bankana, Byr og Spker í Bítinu á Bylgjunni. Viðtalið er hér.
Að minni beiðni kom FME á fund efnahags- og viðskiptanefndar. Við vildum ræða aðkomu þeirra að endurreikningi erlendra lána og stöðu bankanna.
Hverjir eiga bankanna?
Fram kom í máli FME að erlendir vogunarsjóðir væru eigendur að 60% af stóru einkabönkunum. Það eru ekki góðar fréttir, einfaldlega vegna þess að vogunarsjóðir eru ekki góðir eigendur banka. Eðli slíkra sjóða er að þeir hafa skammtímasjónarmið að leiðarljósi.
Í lögum um fjármálafyrirtæki eru strangar reglur um eigendur fjármálafyrirtækja. Það má ekki hver sem er eiga fjármálafyrirtæki eða tryggingafélag. Í því sambandi er meðal annars litið til orðspors viðkomandi og reynslu. Það er áhugavert að skoða eigendur íslensku bankanna í því ljósi.
Endurmat lána yfir 100 milljarðar króna
Samkvæmt upplýsingum FME hefur endurmat lánasafna í nýju bönkunum verið yfir 100 milljarðar króna. Af því hafa 76 milljarðar farið yfir til gömlu bankanna eða eigenda þeirra en 30 milljarðar eru virðisaukning í nýju bönkunum.
Þessar tölur sína að svigrúm til leiðréttinga hefur verið nýtt til annars en bara að leiðrétta lán þar sem að kröfuhafar hafa fengið 76 milljarða á undanförnum misserum.
FME nýtir ekki heimildir til að verja heimilin
Það er augljóst að styrkja þarf stöð neytenda á fjármálamarkaði. Framganga FME vegna útreikninga fjármálafyrirtækjanna á endurreikningi erlenda lána er enn ein staðfestingin á því.
FME hefur ekki gert athugasemdir við framkvæmd fjármálafyrirtækjanna á slíkum útreikningum. Félagasamtök, lögmenn, námsmenn og endurskoðendur hafa verið þeir sem að hafa bent á augljósa galla á löggjöfinni og framkvæmdinni.
Enn eru mál fyrir dómi og niðurstaðan mun skipta miklu fyrir stöðu lántakenda og fyrirtækjanna. Sum fjármálafyrirtæki telja sig vera í fullum rétti til að ganga á eigur fólks þrátt fyrir að þessi mál hafi ekki verið útkljáð.
Upplýst var að FME getur sent fjármálafyrirtækjunum tilmæli um að bíða með ganga á eigur fólks á meðan að dómsmálin eru útkljáð. FME hefur ekki nýtt sér það úrræði.
Það eru ekki góðar fréttir fyrir lántakendur.
Fjármögnunarfyrirtæki munu ekki þola dóma lántakendum í vil
Alkunna er að dómar hafa fallið nær undantekningalaust í gengislánamálum lántakendum í vil. Fjármálafyrirtæki hafa ávallt fullyrt að rétturinn væri þeirra megin og gera enn. Það er ljóst að ef að þau dómsmál sem enn eru í gangi falla lántakendum í vil munu ákveðin fyrirtæki ekki uppfylla kröfur um eiginfjárhlutföll og geta þar af leiðandi ekki starfað nema að til komi aukið eigið fé.
Alvarleg staða sparisjóðanna
Fram kom að margir sparisjóðir eru of litlir til að rekstur þeirra standi undir þeim kröfum sem eru gerðar til fjármálafyrirtækja. Þeir eru reknir með tapi og áframhaldandi taprekstur mun kalla á kröfur um aukið fé.
Það sem að ógnar sparisjóðunum er margt. Fjármálastofnanir munu bera aukin gjöld í formi hærri iðgjalda til Innistæðutryggingasjóðs, gjöld til FME munu hækka og gert er ráð fyrir að sérstökum skatta á fjármálastofnanir.
Að auki er óvissa er um tölvuþjónustu við sparisjóðina þegar BYR h.f. rennur inn í Íslandsbanka.
Vanræksla stjórnvalda í málefnum sparisjóðanna
Sparisjóðirnir áttu í erfiðleikum með hefðbundinn rekstur fyrir bankahrun þannig að það hefur verið ljóst um langa hríð að sparisjóðakerfið er í fullkomnu uppnámi.
Ríkisstjórnin hefur hinsvegar enn ekki komið fram með stefnu í málefnum sparisjóðanna. Þrátt fyrir augljósa þörf og tillögur um úrbætur. Það er vanræksla sem að skattgreiðendur bera kostnaðinn af.
Morgunblaðið gerði skýrslubeiðni okkar um útttekt á flötum skatti ágætis skil. Fréttin er hér.
Framtíðarnefnd Sjálfstæðisflokksins skilaði yfirgripsmikilli skýrslu og áhugaverðum tillögum um starfsemi Sjálfstæðisflokksins. Nefndin hefur starfað í langan tíma og fjölmargir Sjálfstæðismenn af öllu landinu komið að því starfi.
Nýtum mannauðinn
Ég tel það mjög mikilvægt að flokksfólk kynni sér þessar hugmyndir og að fram fari málefnaleg umræða um hana. Skipulag stjórnmálaflokks hlýtur að vera í stöðugri endurskoðun af augljósum ástæðum. Eitt af markmiðunum hlýtur að vera að nýta mannauðinn í flokknum sem allra best. Það verður ekki gert nema að fólkið hafi raunveruleg áhrif á störf og stefnumótun flokksins. Það er ekki jafn einfallt og það hljómar.
Mikil tækifæri
Þrátt fyrir að verkefnið að bæta enn frekar lýðræðislega uppbyggingu okkar flokks sé ekki án vandkvæða þá megum ekki gleyma að það eru fjölmörg tækifæri til aukinnar starfsemi sem við verðum að nýta. Rafræn samskipti er hægt að nýta miklu betur. Slík samskipti koma ekki í veg fyrir fundi og hefðbundið félagsstarf. Þvert á móti mun það styrkja það ef vel er á málum haldið.
Til að fá betri upplýsingar um hugmyndir nefndarinnar tók ég viðtal við Kristján Þór Júlíusson formann nefndarinnar.
Hér er skýrsla nefndarinnar.
Hér er vefur nefndarinnar.
Helstu tillögur nefndarinnar
I. Frelsi og trú á einstaklinginn
Í starfi Framtíðarnefndar var áberandi sterk ósk um meiri umræðu um grunngildi flokksins –
hvernig þau eru kynnt og notuð í daglegu starfi og kynningum flokksins. Með neðangreindum
tillögum vill nefndin undirstrika það sem í raun sameinar félaga í Sjálfstæðisflokknum og vill
að þessi grunngildi marki og rammi inn alla umræðu og kynningu á starfi og stefnu flokksins.
a. Grunngildi Sjálfstæðisflokksins
Í 2. gr. tillagna Framtíðarnefndar koma fram grunngildi flokksins frá 1929:
,,…Ísland taki að fullu og öllu sín mál í sínar eigin hendur og gæði landsins til
afnota fyrir landsmenn eina…“
,,Að vinna í innanlandsmálum að víðsýnni og þjóðlegri umbótastefnu á grundvelli
einstaklingsfrelsis og atvinnufrelsis með hagsmuni allra stétta fyrir augum.“
Í greininni kemur jafnframt fram að grunngildi Sjálfstæðisflokksins eru frelsi og
trú á einstaklinginn. Eignarréttur, réttur til frelsis og jafnréttis eru frumréttindi
sérhvers einstaklings þar sem enginn einstaklingur er fæddur til neinna réttinda
umfram aðra. Heill þjóðfélagsins byggir á frjálsu atvinnulífi með frjálsri
samkeppni til hagsbóta fyrir alla landsmenn. Sjálfstæðisflokkurinn berst fyrir
sjálfstæði lands og þjóðar og réttlátu samfélagi frjálsra einstaklinga, sem búi við
menningu og mannsæmandi lífskjör. Sjálfstæðisflokkurinn býður fram fulltrúa sína
við kosningar til Alþingis og sveitarstjórna á grunni þeirra gilda sem flokkurinn
stendur fyrir.
b. Frelsi einstaklingsins og jafnrétti
Í 3. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að Sjálfstæðisflokkurinn starfar á
grundvelli frelsi einstaklingsins og jafnrétti. Það er markmið flokksins að stuðla að
jafnri stöðu og jöfnum tækifærum einstaklinga óháð kynferði, uppruna, aldri,
búsetu, trúarbrögðum eða stöðu að öðru leyti. Í öllu starfi og málflutningi
Sjálfstæðisflokksins skal þetta haft að leiðarljósi.
14II. Einstaklingurinn í öndvegi
Eitt af markmiðum Framtíðarnefndar er að styrkja stöðu hins almenna flokksmanns innan
skipulags flokksins. Einstaklingar eru undirstaða flokksins og án þeirra væri hann ekki til. Það
væri því bæði eðlilegt og í samræmi við hugmyndafræði Sjálfstæðisflokksins að styrkja stöðu
hins almenna flokksmanns. Í því skyni gerði Framtíðarnefnd m.a. eftirfarandi breytingar á
skipulagsreglunum:
a. Getur skráð sig í flokkinn án samþykkis félags
Í 4. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að einstaklingur teljist flokksbundinn
þegar inntökubeiðni hans er færð inn í flokksskrá. Ef vafi leikur á því hvort
félagsmaður fullnægi inntökuskilyrðum er hægt að óska úrskurðar miðstjórnar þar
um.
b. Getur krafist almennrar atkvæðagreiðslu í flokknum
Í 6. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að miðstjórn er skylt að láta fara
fram almenna kosningu meðal flokksmanna um tiltekið málefni berist skrifleg ósk
um það frá a.m.k. 1000 flokksbundnum félagsmönnum.
c. Getur mætt á landsfund
Í 9. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að öllum flokksmönnum er heimilt
að sækja landsfund Sjálfstæðisflokksins. Flokksmenn sem hafa í hyggju að sækja
landsfund skulu skrá þátttöku sína hjá viðkomandi félagi með a.m.k. mánaðar
fyrirvara og greiða staðfestingar-/landsfundargjald sem ákveðið er af miðstjórn.
d. Getur boðið sig fram til trúnaðarstarfa í málefnastarfi
Í 43. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að landsfundur skuli kjósa fimm
fulltrúa í stjórnir málefnanefnda. Sá sem flest atkvæði hlýtur í kjörinu er formaður
nefndarinnar.
e. Getur tekið þátt í öllu málefnastarfi
Í 42. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að allir flokksmenn eiga rétt til þess
að taka þátt í störfum málefnanefnda.
f. Getur boðið sig fram til þátttöku í upplýsinga- og fræðslunefnd
Í 20. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að miðstjórn skuli á fyrsta fundi að
loknum landsfundi kjósa formann og fjóra meðstjórnendur í upplýsinga- og
fræðslunefnd. Öllum flokksmönnum skal boðið að bjóða sig fram til setu í
nefndinni.
g. Einstaklingum ekki mismunað á grundvelli stöðu
Í 3. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að telji flokksmaður á sér brotið á
grundvelli stöðu sinnar geti hann óskað úrskurðar miðstjórnar þar um. Í 49. gr.
tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að allir eigi að geta tekið þátt í starfi
Sjálfstæðisflokksins óháð dvalarstað.
15
III. Opnari landsfundur
Annað markmið Framtíðarnefndar var auka möguleika almennra flokksmanna til þess að hafa
áhrif á starf og stefnumál Sjálfstæðisflokksins. Í vinnu nefndarinnar kom fram rík krafa um
almennari þátttöku í ákvarðanatöku á vegum flokksins, ekki síst á landsfundi. Þessi krafa
snérist um breytingar á vali fulltrúa, meiri undirbúningstíma og betra upplýsingaflæði. Í því
skyni gerir Framtíðarnefnd m.a. eftirfarandi tillögur um breytingar á landsfundi:
a. Allir flokksmenn hafa aðgang
Í 9. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að öllum flokksmönnum er heimilt
að sækja landsfund Sjálfstæðisflokksins.
b. Landsfundur boðaður fyrr
Í 8. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að landsfundur skuli boðaður með
minnst þriggja mánaða fyrirvara í stað tveggja áður. Með þessu skapast svigrúm til
að klára undirbúning gagna og annað fyrr.
c. Meiri fyrirvari á skráningu
Í 9. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að flokksmenn sem hafa í hyggju að
sækja landsfund skulu skrá þátttöku sína hjá viðkomandi félagi með a.m.k.
mánaðar fyrirvara og greiða staðfestingar-/landsfundargjald sem ákveðið er af
miðstjórn. Þannig vita félög fyrr hverjir hyggjast mæta á fundinn, geta boðað þá á
fundi og undirbúið starfið á landsfundinum.
d. Meiri undirbúningstími fyrir aðildarfélög
Í 10. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að öll landsfundargögn þurfi að
vera tilbúin a.m.k. mánuði fyrir landsfund. Þannig geta aðildarfélög farið yfir
gögnin sem liggja fyrir fundinum s.s. drög að landsfundarályktunum og undirbúið
starf félagsins á fundinum.
e. Meiri upplýsingagjöf á fundinum
Í 8. gr. tillagna Framtíðarnefndar er gert ráð fyrir skýrslugjöf forystu og
framkvæmdarstjóra til landsfundar varðandi stöðu flokkstarfsins. Er m.a. gert ráð
fyrir eftirfarandi upplýsingagjöf:
- Skýrsla formanns flokksins um stjórnmálaþróun frá síðasta landsfundi.
- Skýrsla varaformanns flokksins um störf flokksráðs og málefnastarfið.
frá síðasta landsfundi.
- Skýrsla 2. varaformanns um störf miðstjórnar og innra starf flokksins.
- Skýrsla framkvæmdastjóra flokksins um rekstur flokksins og
framlagning reikninga.
16
IV. Skýrari verkaskipting forystu.
Í vinnu Framtíðarnefndar komu fram ríkar óskir um skýrari verkaskiptingu í forystu flokksins.
Samkvæmt núgildandi skipulagsreglum er formaður flokksins jafnframt formaður
miðstjórnar, flokksráðs og framkvæmdarstjórnar. Samkvæmt hefð hefur varaformanni hins
vegar verið ætlað að bera ábyrgð á innra starfi flokksins án þess að hafa neinn sérstakan
vettvang til þess. Framtíðarnefnd telur að breyta þurfi skipulagsreglunum á þann veg að
verkefnum verði skipt á milli forystumanna flokksins og þeim fenginn vettvangur til að sinna
skyldum sínum. Samhliða því skulu skyldur formanns minnkaðar til að hann hafi frekar
svigrúm til að sinna verkstjórn, eftirliti og samræmingu flokksstarfsins. Framtíðarnefnd gerir
m.a. eftirfarandi tillögur að breytingum varðandi forystu flokksins:
a. Formaður flokksins
Formaður Sjálfsstæðisflokksins er talsmaður flokksmanna og ber ábyrgð á
flokkstarfinu. Það á hins vegar ekki að binda formann flokksins í daglegri umsýslu
og stjórnun allra verkefna í innra starfinu. Til að mæta óskum flokksmanna um
skýrari verkaskiptingu forystu flokksins þá gerir Framtíðarnefnd tillögur um að
formennska í miðstjórn og formennska í nýrri stjórn flokksráðs verið færð til
annarra forystumanna flokksins. Samkvæmt 39. gr. tillagna Framtíðarnefndar er
formaður einnig formaður framkvæmdastjórnar flokksins og er gert ráð fyrir að
hann noti þann vettvang til að stjórna flokksstarfinu, sinna eftirliti og samræmingu
starfsins.
b. Varaformaður er ábyrgur fyrir málefnastarfi
Í 11. gr. tillagna Framtíðarnefndar er allt málefnastarf flokksins fært undir
flokksráð. Í 15. gr. skipulagsreglnanna er komið á fót svokallaðri stjórn flokksráðs
sem ber ábyrgð á skyldum flokksráðs á milli landsfunda. Varaformaður flokksins
er formaður stjórnar flokksráðs sem hefur umsjón með öllu málefnastarfi flokksins
á milli flokksráðsfunda, skipuleggur flokksráðsfundi og hefur eftirlit með því að
starfsemi flokksins sé í samræmi við samþykktir hans, stefnuskrá og ályktanir
landsfunda.
c. 2. varaformaður er ábyrgur fyrir innra starfi
Í 8. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að á landsfundi skuli kosinn 2.
varaformaður flokksins. Í 18. gr. kemur fram að 2. varaformaður flokksins er
formaður miðstjórnar sem ber ábyrgð á framkvæmdastjórn flokksins. Í því felst
ábyrgð á öllu innra starfi flokksins, eftirlits- og úrskurðarvald um framkvæmdir á
hans vegum, hefur umráð eigna og gætir þess að skipulagsreglum sé fylgt.
d. Upplýsingaskylda forystu inn á landsfund
Í 8. gr. tillagna Framtíðarnefndar er gert ráð fyrir skýrslugjöf forystu til
landsfundar varðandi stöðu flokkstarfsins. Er m.a. gert ráð fyrir eftirfarandi
upplýsingagjöf:
- Skýrsla formanns um stjórnmálaþróun frá síðasta landsfundi.
- Skýrsla varaformanns um störf flokksráðs og málefnastarfið.
- Skýrsla 2. varaformanns flokksins um störf miðstjórnar og innra starf.
17
V. Öflugra málefnastarf
Öflugt málefnastarf er forsenda öflugs stjórnmálaflokks. Í vinnu Framtíðarnefndar komu fram
ríkar kröfur um að málefnastarfið yrði gert að þungamiðju flokkstarfsins – vettvangi þar sem
almennir flokksmenn og kjörnir fulltrúar flokksins leggja saman þekkingu sína og styrk.
Ekkert er minnst á málefnastarfið í núgildandi skipulagsreglum og er umboð, ábyrgð og
skipulag þess nokkuð laust í reipunum. Framtíðarnefnd telur mjög brýnt að taka skipulag
málefnastarfsins föstum tökum og gerir m.a. eftirfarandi tillögur til úrbóta:
a. Ábyrgð skilgreind – málefnastarf heyri undir flokksráð
Framtíðarnefnd leggur til að allt málefnastarf verði á vegum flokksráðs enda er
hlutverk þess að sjá um að marka stjórnmálastefnu flokksins ef ekki liggja fyrir
ályktanir landsfunda. Í 11. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að flokksráð
hafi úrskurðarvald á milli landsfunda um allt málefnastarf Sjálfstæðisflokksins.
b. Varaformaður Sjálfstæðisflokksins ber ábyrgð á málefnastarfi
Í 15. gr. tillagna Framtíðarnefndar er stjórn flokksráðs komið á fót sem sér um
verkefni flokksráðs á milli funda. Hún er undir formennsku varaformanns
flokksins og í henni sitja jafnframt formenn allra málefnanefnda flokksins.
Samkvæmt 8. gr. tillagna Framtíðarnefndar þarf varaformaður flokksins að standa
skil gagnvart landsfundi á þessu starfi sínu á milli landsfunda. Gert er ráð fyrir að
stjórn flokksráðs hittist reglulega og á þeim vettvangi verði málefnastarf flokksins
skipulagt og samræmt.
c. Málefnanefndir verða að “Skuggaráðuneytum” flokksins.
Í 42. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að málefnanefndir flokksins skuli
skipaðar með hliðsjón af nefndaskipun Alþingis. Í stjórnum hverrar nefndar sitja
jafnfram allir þingmenn flokksins sem eru í viðkomandi fastanefnd þingsins. Gert
er ráð fyrir að málefnanefndirnar komi með hugmyndir og aðstoði kjörna fulltrúa
við þau verkefni sem liggja inn í fastanefndum Alþingis hverju sinni.
d. Verklag og verkefni – stjórnir málefnanefnda kosnar á landsfundi
Í 43. gr. tillagna Framtíðarnefndar er stjórnum málefnanefnda komið á fót en þær
skipa fimm einstaklingar kosnir á landsfundi, þingmenn flokksins í sambærilegri
fastanefnd þingsins og einn fulltrúi er skipaður af sveitarstjórnarráði. Gert er ráð
fyrir að stjórn málefnanefndar boði flokksmenn á fundi í nefndinni, ákveði verklag
og verkefni.
e. Málefnanefndir opnaðar – allir geta tekið þátt í málefnastarfinu
Í 43. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að allir flokksmenn hafi rétt til að
taka þátt í málefnastarfinu.
18
VI. Umgjörð innra starfs styrkt
Framkvæmdastjórn flokksins er í höndum miðstjórnar. Hún ber ábyrgð á innra starfi
flokksins, hefur eftirlits- og úrskurðarvald um allar framkvæmdir á vegum hans, hefur umráð
yfir eignum og gætir þess að skipulagsreglum sé fylgt. Skoðun Framtíðarnefndar leiddi í ljós
að lítill tími fer í eiginlegt hlutverk miðstjórnar en þeim mun meiri í umræður um pólitíska
stefnumótun sem skv. skipulagsreglunum er á verksviði flokksráðs. Tillögur Framtíðarnefndar
gera ráð fyrir því að hlutverk miðstjórnar sé styrkt þannig að stjórnin geti betur sinnt þeirri
ábyrgð og skyldum sem á henni hvíla. Gerir nefndin m.a. eftirfarandi tillögur um breytingar á
miðstjórn:
a. 2. varaformaður Sjálfstæðisflokksins ber ábyrgð á innra starfi
Í 41. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að nýju embætti 2. varaformanns
flokksins fylgi formennska í miðstjórn og þar með yfirumsjón með öllu innra
starfi flokksins. Samkvæmt 8. gr. tillagna Framtíðarnefndar þarf 2. varaformaður
flokksins að standa skil gagnvart landsfundi á starfi sínu á milli landsfunda. Það er
von og trú nefndarinnar að sérstakt embætti sem hafi eingöngu skyldur gagnvart
innra starfi flokksins muni styrkja það til mikilla muna.
b. Kjördæmisráð kjósa fulltrúa í miðstjórn
Í 18. gr. tillagna Framtíðarnefndar eru gerðar veigamiklar breytingar á skipan
miðstjórnar. Í stað þess að landsfundur kjósi 11 manns til setu í miðstjórn er gert
ráð fyrir að kjördæmisráð kjósi 18 fulltrúa á kjördæmisþingum til setu í stjórninni.
Á sama hátt hefur fulltrúum þingflokks verið fækkað en formaður þingflokks,
formaður sveitarstjórnaráðs og framkvæmdastjóri sitji þó áfram í miðstjórn. Þetta
er gert til að styrkja hlutverk miðstjórnar sem vettvang innra starfs en ekki
pólitískrar stefnumótunar.
c. Miðstjórn – skilgreint hlutverk
Í 17. gr. tillagna Framtíðarnefndar er hlutverk miðstjórnar skilgreint og tiltekið
hvað skuli taka fyrir á hverjum fundi stjórnarinnar. Þau verkefni eru í samræmi við
tillögur um breytingar á áherslum í starfi miðstjórnar s.s. nýskráningar og úrsagnir
úr flokknum, starfi upplýsinga- og fræðslunefndar, fjármálum flokksins, starfi
fjármálaráðs, staða fjáröflunar, starfi skrifstofu flokksins, starfi flokksskrifstofa út
á landi, starf sérsambanda og kjördæmisráða.
d. Miðstjórn – reglulegir fundir
Í 19. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að miðstjórn skuli boðuð til fundar
eigi sjaldnar en átta sinnum á ári eða á rúmlega sex vikna fresti að meðaltali yfir
árið.
e. Miðstjórn – fundir á landsbyggðinni
Í 19. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur einnig fram að annar hver fundur
miðstjórnar skuli haldinn utan höfuðborgarsvæðisins.
19
VII. Fræðslu og kynningarmál
Í vinnu Framtíðarnefndar kom fram rík krafa um að kynningarmál flokksins yrðu sett í fastar
skorður. Í dag er einungis einn starfsmaður flokksins sem starfar að þessum þætti. Það var mat
nefndarinnar að athugasemdir flokksmanna væru réttmætar og styrkja þurfi þennan þátt
starfsins. Því er gerð tillaga að eftirfarandi breytingum:
a. Fræðsla og kynningarmál heyra undir upplýsinga- og fræðslunefnd
Í 50. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að upplýsinga- og fræðslunefnd sjái
um kynningarmál flokksins. Nefndin skal einnig vinna að tillögum og
áætlunargerð á sviði fræðslumála og upplýsingamála jafnt innan flokksins sem á
almennum vettvangi.
b. Stjórnmálaskólinn styrktur
Í 51. gr. tillagna Framtíðarnefndar segir að upplýsinga- og fræðslunefnd starfræki
stjórnmálaskóla Sjálfstæðisflokksins. Stjórnin skal marka skólanum stefnu og vera
tengiliður við flokksfélög um kennslu á vegum skólans. Skólinn skal m.a. halda
námskeið um skipulag Sjálfstæðisflokksins, ræðumennsku, fundarsköp,
greinarskrif, markaðssetningu og netmiðlun.
c. Allir geta boðið sig fram
Í 20. gr. tillagna Framtíðarnefndar kemur fram að miðstjórn kjósi formann og fjóra
meðstjórnendur í upplýsinga- og fræðslunefnd. Öllum flokksmönnum skal boðið
að bjóða sig fram til setu í nefndinni og framboð skulu berast miðstjórn eigi síðar
en viku fyrir val í nefndina. Í 2. mgr. 50. gr. segir að upplýsinga- og fræðslunefnd
geti skipað undirnefndir um einstaka málaflokka inn á verksviði hennar. Allir
flokksmenn geta boðið sig fram til embætta í undirnefndunum.
d. Allir geta tekið þátt
Í 2. mgr. 50 gr. kemur fram að upplýsinga- og fræðslunefnd skal halda reglulega
fundi þar sem öllum flokksmönnum verði gefinn kostur á því að taka þátt í
verkefnum og starfi nefndarinnar.
Eitt af deilumálum stjórnmálanna er hversu háir skattar eigi að vera. Það tengist umræðunni um hversu stórt hlutverk hins opinbera eigi að vera.
Án nokkurs vafa verða um alla framtíð verða deilur um þessa hluti.
Það markmið að hafa einfallt og auðskiljanlegt skattkerfi ætti hinsvegar ekki að vera deilumál.
Það getur ekki verið markmið að fólk geti ekki skilið skattkerfið nema með aðstoð sérfræðinga.
Það getur ekki verið markmið að stór hluti tíma einstaklinga og fyrirtækja fari í umsýslu í kringum skattamál.
Það getur ekki verið markmið að hið opinbera haldi úti stórum efirlitsstofnunum til að fylgja eftir flóknum reglum.
Þess vegna hef ég og 10 aðrir þingmenn Sjálfstæðisflokksins lagt fram skýrslubeiðni til fjármálaráðherra.
Þar er farið fram á að ráðherra láti gera skýrslu um áhrif þess að um eitt skattþrep verði að ræða í tekjuskatti fyrirtækja og einstaklinga, fjármagnstekjuskatti og virðisaukaskatti.
Vonandi verður skýrslan grunnur að málefnalegri umræðu um skattamál.
Beiðnin er hér.
