Það er siður á Íslandi að deila um fjárveitingar í samgöngumál. Mesta orkan fer í að deila um einstaka framkvæmdir en minna fer fyrir almennri umræðu um forgangsröðun.

Að koma í veg fyrir slys er forgangsmál!

Þetta kort er slysakort Umferðarstofu.  Á þessu korti eru öll umferðarslys á árunum 2007-2009 merkt inn á þá staði sem þau áttu sér stað. Slysin eru flokkuð eftir alvarleika og því miður hefur alvarlegum slysum verið að fjölga í umferðinni. Ég legg til að þetta kort verði grunnurinn að forgangsröðuninni.

Ef ýtt er á hnappinn EuroRap (European Road Assesment Programme) eru þeir vegir sem metnir hafa verið eftir umferðaröryggi sýndir. Grænn litur á vegi þýðir að umferðarmannvirkið er vel hannað með tilliti til öryggis, gulur þýðir að ástandið er ekki jafn gott og rauður er lakasta einkunnin.

Hönnun umferðarmannvirkja er lykilþáttur i því að lágmarka slysatíðni. Margar þjóðir hafa lagt mikla áherslu á rannsóknir á þessu sviði og eru hæg heimatökin fyrir okkur að læra af þeim. Frændur vorir Svíar eru þar fremstir á meðal jafningja.

Slysablettirnir á landinu

Slysablettirnir eru út um allt land en það er augljóst að slysin eru að meirihluta til á suðvesturhorninu. Þar er mesta umferðin og auljóslega verk að vinna. Alvarleg slys eru ekki ásættanleg og okkur liggur á að bæta úr.

Er ekki skynsamlegt að líta til þeirra sem best þekkja til og læra af þeim?

Svíar eru komnir lengst í umferðaröryggismálum þeirra niðurstaða er:

•   Hefðbundin tveggja akreina vegur er með umferðarrýmd 10.000-15.000 á sólarhring
•   Krafa um breikkun kemur þó oft fram við 8.000 – 12.000 ökutæki á sólarhring
•   Hámarksumferðarrýmd 2 + 1 vegar er 15.000 til 20.000 ökutæki á sólarhring
•   Hámarksumferðarrýmd 2 + 2 vegar er 45.000 til 55.000 ökutæki á sólarhring
•   Umferðaröryggi er svipað á 2+2 vegum og 2+1 vegum
•   2+1 vegir eru mun ódýrari en 2+2 vegir og valið því yfirleitt einfalt þegar 2+1 vegir anna umferðinni og sami umferðarhraði gildir.

Umferð á nokkrum vegum á Íslandi

2+1 jafnöruggur og 2+2. 2+2 er tvisvar til þrisvar sinnum dýrari!

Það er augljóst að ef við notum viðmið Svía þá eru ekki vegir hér sem eru með umferðarmagn fyrir 2+2 vegi. En hversu mikill er verðmunurinn á 2+2 og 2+1. Samkvæmt þeim upplýsingum sem ég hef fengið frá sérfræðingum Vegagerðarinnar er 2+2 tvöfalt til þrefalt dýrari en 2+1!

Við Íslendingar þurfum að horfa í hverja krónu í öllum málaflokkum. Nú eru uppi hugmyndir um 2+2 á vegum nálægt höfuðborgarsvæðinu. Sökum þess hversu dýrir vegirnir eru þá á að rukka þá sem fara um vegina sérstaklega. Öryggi vegfarenda mun hinsvegar ekki aukast við að fara 2+2 leiðina í stað 2+1.

Er ekki kominn tími til að skoða þetta mál aðeins betur?